Balkonplanten maken een klein buitenruimte meteen een stuk aangenamer. Of je nu een smalle galerij hebt of een ruim terras, met de juiste planten verandert het snel in een groene plek om van te genieten. Toch gaat het regelmatig mis. Planten verdrogen, groeien slecht of bloeiden maar één seizoen. Dat is zonde, want met een beetje kennis over zon, schaduw en verzorging doe je het een stuk beter.
Hoeveel zon krijgt jouw balkon
De ligging van een balkon bepaalt voor een groot deel welke planten er goed groeien. Een balkon op het zuiden staat een groot deel van de dag in de volle zon. Dat is heerlijk voor mensen, maar niet elke plant kan dat aan. Planten als geraniums, lantana, portulak en ijsplantjes houden van veel warmte en directe zon. Ze kunnen droogte goed verdragen en bloeien rijkelijk als ze genoeg licht krijgen. Een balkon op het noorden is een heel ander verhaal. Daar komt de zon nauwelijks, en dus heb je planten nodig die het goed doen in de schaduw. Begonia’s, fuchsia’s en sommige varens zijn daar prima voor geschikt. Een oost of westgericht balkon krijgt de ochtend of namiddagzon, wat een aangenamer microklimaat geeft voor planten die niet van extreme hitte houden. Bougainville, lavendel en peterselie zijn voorbeelden van soorten die het daar goed doen.
Potten, bakken en de juiste grond
Goede potgrond is de basis voor gezonde balkonbeplanting. Gewone tuinaarde is te zwaar en houdt te veel water vast in een pot of bak, waardoor wortels kunnen gaan rotten. Speciale potgrond voor balkonplanten is lichter van structuur en bevat vaak al voedingsstoffen voor de eerste weken. Na ongeveer zes weken raak je die voeding kwijt en moet je zelf gaan bijmesten. Dat doe je met vloeibare mest of meststaafjes. Let ook op de grootte van de pot: een te kleine pot droogt snel uit en geeft de plant weinig ruimte om te groeien. In een ruimere bak hebben de wortels meer plek, waardoor de plant steviger staat en beter water opneemt. Vergeet de drainageholen niet. Zonder afvoer voor het water staat een plant snel met zijn wortels in een plasje, en dat is funest voor de meeste soorten.
Watergeven op het juiste moment
Veel planten op een balkon gaan dood door te veel water, niet door te weinig. Dat klinkt misschien verrassend, maar het is een veelgemaakte fout. Een plant in een pot kan niet zelf op zoek gaan naar water zoals in een tuin. Geef je te veel, dan verdrinken de wortels langzaam. De beste manier om te checken of een plant water nodig heeft, is door je vinger een centimeter of twee in de grond te steken. Voelt het droog aan, dan is het tijd om te gieten. Voelt het nog vochtig, dan wacht je nog een dag. Bij warm en zonnig weer kan het nodig zijn om elke dag te gieten, soms zelfs twee keer. Bij bewolkt en fris weer is dat veel minder nodig. Handig is ook om vroeg in de ochtend of laat in de avond water te geven. Overdag verdampt het water te snel en kunnen waterdruppels op de bladeren brandplekken veroorzaken door de zon.
Planten combineren voor een mooi geheel
Een balkon ziet er mooier uit als je planten combineert die goed bij elkaar passen in kleur, hoogte en groeivorm. Een klassieke combinatie is een rechtopstaande plant in het midden van een bak, omringd door wat lager blijvende bloeiende planten en een hangende soort die over de rand valt. Surfinia’s en lobelia zijn bekende hangplanten die goed werken langs de rand van een balkonbak. Combineer je ze met een stevige struikvorm zoals een hortensia of een miniroos, dan krijg je meteen diepte in het beeld. Wil je ook kruiden op je balkon, dan zijn basilicum, tijm en rozemarijn goede keuzes. Ze zien er leuk uit, ruiken lekker en zijn ook nog eens bruikbaar in de keuken. Let er wel op dat kruiden en bloeiende sierplanten andere behoeften hebben als het gaat om water en voeding, dus meng ze niet zomaar in dezelfde bak.
Veelgestelde vragen
Welke planten overleven de winter op een balkon?
Niet alle soorten zijn winterhard. Lavendel, klimop en sommige grassen overleven de kou goed buiten. Geraniums en fuchsia’s zijn vorstgevoelig en moeten voor de winter naar binnen of naar een vorstvrije ruimte. Zet potten op een stuk piepschuim om te voorkomen dat de wortels bevriezen via de bodem.
Hoe voorkom ik dat mijn planten verdrogen tijdens vakantie?
Als je op vakantie gaat en niemand je planten kan water geven, zijn er een paar oplossingen. Automatische druppelsystemen zijn eenvoudig te installeren en te koppelen aan een timer. Je kunt ook watergeefdoppen in de grond prikken die verbonden zijn aan een fles water. Die geven langzaam vocht af over meerdere dagen.
Wanneer is het het beste moment om balkonplanten te kopen?
De meeste balkonplanten zijn verkrijgbaar vanaf half mei, na de IJsheiligen. Dat is de periode rond 11 tot 15 mei, waarna de kans op nachtvorst in Nederland sterk afneemt. Koop je eerder, dan loop je het risico dat je planten alsnog bevriezen bij een late vorstperiode.
Moet ik ieder jaar nieuwe planten kopen?
Dat hoeft niet altijd. Eenjarige planten zoals petunia’s en afrikaantjes leven maar één seizoen en moeten inderdaad elk jaar opnieuw worden geplant. Vaste planten en heesters zoals lavendel en hortensia groeien jaar na jaar door en kunnen gewoon in hun pot blijven staan, mits je ze af en toe verpot naar een grotere bak.
