De bergamot plant is een opvallende, geurige bloem die je tuin niet alleen mooier maakt, maar ook bijen en vlinders aantrekt. Dit vrolijke kruid heeft niet alleen een warme kleur en een heerlijke geur, maar is ook bruikbaar in de keuken. Veel mensen kennen de plant van mooie weiden in Noord-Amerika, maar ook in Nederland zie je hem steeds vaker bloeien. Met zijn lipbloemen in rood, lila of paars geeft deze vaste plant kleur aan elke border. Ook wordt hij gewaardeerd om zijn frisse aroma, dat doet denken aan citrus.
Kleuren en vormen van de bergamot plant
Elke zomer steekt de Monarda, zoals de plant officieel heet, haar vrolijke bloemen boven het groene blad uit. De meest bekende soorten zijn Monarda didyma met vurige rode bloemen, en Monarda fistulosa die lila tot lichtpaarse bloemen krijgt. De bloemhoofdjes zijn opgebouwd uit kleine buisjes die samen een soort borstel vormen. Zo zijn ze makkelijk herkenbaar en geven ze een wilde sfeer aan de tuin. Door de zachte beharing op het blad ogen de stelen stoer en vol. Sommige soorten worden wel tachtig centimeter hoog, waardoor ze achterin een border goed tot hun recht komen. Ze bloeien van juni tot en met augustus, soms zelfs langer.
Een geurige plant die bijen en vlinders lokt
Wat de bergamot plant zo bijzonder maakt, is de sterke geur van het blad en de bloemen. Deze geur trekt veel insecten aan, vooral bijen, hommels en vlinders. Voor tuinliefhebbers die houden van leven in de tuin is het dus een waardevolle aanwinst. Het aroma doet een beetje denken aan munt en citrus, wat verklaart waarom sommigen de plant ook wel Amerikaanse munt noemen. De geur blijft hangen als je het blad wrijft. Ook na regen ruikt de plant nog fris. Door de aanwezigheid van veel nectar is het een geliefde plek voor bestuivers.
Gebruik van bergamot in de keuken en als kruid
Niet alleen het uiterlijk van de Monarda is opvallend, ook in de keuken kun je er veel mee doen. Het jonge blad en de bloemen zijn eetbaar en kun je toevoegen aan salades voor een frisse smaak. Sommigen maken van het blad een zachte kruidenthee. In Noord-Amerika werd deze zelfs Oswego tea genoemd. De smaak lijkt op een mengsel van munt en citroenmelisse. Ook kun je met het blad vleesgerechten of desserts een lichte aromatische toets geven. Let er op dat je de plant zelf kweekt of koopt bij een betrouwbare kweker, zodat er geen bestrijdingsmiddelen op zitten. Door het blad te drogen kun je het in de winter als keukenkruid bewaren. De bloemen zijn daarnaast mooi als eetbare decoratie of in ijsblokjes.
Gemakkelijk te kweken in Nederlandse tuinen
De bergamot doet het goed in Nederlandse tuinen zolang de grond niet te nat is. Het is een sterke plant die in de meeste grondsoorten groeit, zolang het water snel weg kan zakken. Een zonnige plek is ideaal. Hoe zonniger, hoe rijker de bloei. Half schaduw kan ook, maar dan zijn er minder bloemen. Na de bloei knip je de stengels kort, zodat de plant sterker terugkomt. Zet bergamot het liefst vooraan of middenin je border, zo kunnen de bloemen maximaal opvallen. Tijdens droge periodes kun je af en toe water geven. Verder heeft de plant weinig aandacht nodig. Hij kan goed tegen ziekten, alleen bij té natte grond kan het blad soms wit uitslaan door meeldauw.
Een duurzame keuze die past bij natuurvriendelijke tuinen
Door de bergamot toe te voegen aan je tuin, help je de natuur een handje. De bloemen zorgen namelijk voor meer bijen en vlinders, wat belangrijk is voor de bestuiving van planten. Omdat het een vaste plant is, komt hij elk jaar terug. Zo hoef je niet steeds opnieuw te zaaien. De plant past dus in tuinen waar planten weinig onderhoud nodig hebben. Wie graag vogels in de tuin wil, heeft daarnaast geluk: na de bloei laten sommige soorten Monarda zaden achter waar vogels dol op zijn. Hierdoor krijgt je tuin een gezellige, levendige sfeer.
Meest gestelde vragen over de bergamot plant
-
Wat is het verschil tussen de bergamot plant en de citrusvrucht bergamot?
De plant die in tuinen groeit heet Monarda en is geen familie van de citrusvrucht. De citrus bergamot wordt gebruikt voor de smaak van Earl Grey thee, terwijl de Monarda vooral bekend is om zijn bloemen en geur in de tuin.
-
Is de bergamot plant winterhard in Nederland?
Een Monarda kan goed tegen winterse kou en komt in het voorjaar gewoon weer op uit de grond. Alleen bij heel natte winters kan de plant moeite hebben met overleven door rot.
-
Kunnen huisdieren veilig in de buurt van de bergamot plant komen?
Voor de meeste huisdieren zoals honden en katten is de Monarda niet giftig. Het blad en de bloemen kunnen geen kwaad als ze er per ongeluk van eten.
-
Welke insecten zijn gek op de bergamot plant?
Vooral bijen, hommels en vlinders bezoeken graag de bloemen. Dit komt door de rijke nectar die de plant in de zomermaanden aanmaakt.
-
Hoe snoei ik een bergamot plant?
Je kunt de stengels na de bloei tot net boven de grond afknippen. In het voorjaar lopen er weer nieuwe scheuten uit. Zo blijft de plant mooi vol en bloeit hij de zomer erop opnieuw.
